به گزارش پایگاه خبری خط شمال، در سالهای اخیر توسعه اشتغالهای خرد و خانگی به یکی از مهمترین راهبردهای دولت برای تقویت اقتصاد خانوادهها، ایجاد درآمد پایدار و کاهش نرخ بیکاری تبدیل شده است. در همین راستا، اجرای طرح ملی «هزار میدان-هزار بازار» به عنوان یکی از برنامههای جدید حمایتی، افق تازهای را پیش روی فعالان مشاغل خانگی قرار داده است؛ طرحی که میتواند در استان مازندران به دلیل ظرفیتهای گسترده تولیدات بومی، صنایع دستی، محصولات کشاورزی فرآوریشده و کسبوکارهای خانوادگی، آثار اقتصادی و اجتماعی قابل توجهی به همراه داشته باشد.
هدف اصلی این طرح، ایجاد شبکهای گسترده از بازارهای فیزیکی و دیجیتال برای عرضه مستقیم محصولات تولیدکنندگان خرد و خانگی است. بسیاری از فعالان این حوزه همواره با چالش فروش محصولات و دسترسی محدود به بازار مصرف مواجه بودهاند. از سوی دیگر، اختلالات اینترنتی و کاهش فرصتهای فروش در بسترهای مجازی نیز در مقاطع مختلف موجب آسیب به کسبوکارهای کوچک شده است. بر همین اساس، دولت تلاش کرده با طراحی سازوکاری ترکیبی، امکان فروش حضوری و آنلاین را به صورت همزمان برای تولیدکنندگان فراهم کند.
بر اساس برنامهریزی انجام شده، قرار است در هزار نقطه از کشور بازارهای محلی و نمایشگاههای کوتاهمدت به صورت مستمر برگزار شود.
این نمایشگاهها هر دو هفته یکبار و عمدتاً به شکل یکروزه یا چندروزه فعالیت خواهند داشت و زمینه عرضه مستقیم محصولات را بدون حضور واسطهها فراهم میکنند. حذف واسطهها علاوه بر افزایش سود تولیدکنندگان، موجب کاهش قیمت تمامشده کالا برای مصرفکنندگان نیز خواهد شد.
استان مازندران به عنوان یکی از قطبهای مهم تولید محصولات خانگی و روستایی کشور میتواند سهم ویژهای در موفقیت این طرح ملی داشته باشد.
تولید انواع صنایع دستی، محصولات چوبی، پوشاک سنتی، فرآوردههای غذایی محلی، ترشیجات، مرباها، عرقیات گیاهی، محصولات کشاورزی بستهبندیشده و دهها محصول دیگر در مناطق مختلف استان، ظرفیت قابل توجهی برای حضور در بازارهای محلی ایجاد کرده است.
کارشناسان معتقدند اجرای مستمر نمایشگاههای عرضه مستقیم در شهرها و شهرستانهای مازندران میتواند به ایجاد بازارهای پایدار برای تولیدکنندگان خرد منجر شود.
بسیاری از بانوان سرپرست خانوار، زنان روستایی و فعالان مشاغل خانگی که تاکنون امکان دسترسی گسترده به بازار فروش را نداشتهاند، از طریق این طرح قادر خواهند بود محصولات خود را به شکل مستقیم در معرض دید خریداران قرار دهند.
از سوی دیگر، ایجاد بازارهای فیزیکی در کنار توسعه بسترهای فروش دیجیتال، یکی از نقاط قوت طرح «هزار میدان-هزار بازار» محسوب میشود.
تجربه سالهای گذشته نشان داده است که بسیاری از مشاغل خانگی در فضای مجازی رشد قابل توجهی داشتهاند، اما نبود زیرساختهای مناسب فروش و بازاریابی همچنان یکی از دغدغههای اصلی فعالان این بخش است. در قالب این طرح تلاش شده تا شبکهای منسجم برای معرفی محصولات، بازاریابی و فروش آنلاین نیز شکل گیرد تا تولیدکنندگان بتوانند مشتریان بیشتری در سطح کشور جذب کنند.
حمایت مالی از فعالان مشاغل خانگی نیز بخش مهم دیگری از این برنامه ملی را تشکیل میدهد. برای پشتیبانی از تولیدکنندگان و صاحبان کسبوکارهای خرد، تسهیلات ویژهای در نظر گرفته شده است.
متقاضیانی که موفق به دریافت مجوزهای لازم شوند، میتوانند از این تسهیلات برای توسعه فعالیت، خرید تجهیزات، افزایش تولید و بهبود کیفیت محصولات استفاده کنند.
یکی از ویژگیهای مهم فرآیند اعطای این تسهیلات، تسهیل مراحل اداری و کاهش مراجعات حضوری است. بخش عمده ثبتنام، تکمیل مدارک، پیگیری درخواستها و دریافت خدمات به صورت غیرحضوری و از طریق سامانههای الکترونیکی انجام میشود و این موضوع ضمن صرفهجویی در زمان متقاضیان، موجب افزایش شفافیت و سرعت رسیدگی به درخواستها خواهد شد.
البته برای اطمینان از واقعی بودن فعالیتهای اقتصادی و استمرار تولید، مرحلهای از فرآیند به صورت حضوری پیشبینی شده است و در این مرحله کارشناسان با بازدید از محل فعالیت متقاضیان، وضعیت کسبوکار، میزان تولید و شرایط فعالیت را بررسی میکنند تا منابع حمایتی در اختیار افراد واجد شرایط قرار گیرد.
فعالان اقتصادی معتقدند موفقیت طرح «هزار میدان-هزار بازار» در گرو استمرار برگزاری بازارها، تبلیغات مؤثر، مشارکت دستگاههای اجرایی و حمایت از تولیدکنندگان است.
در صورتی که این برنامه به شکل منظم و هدفمند اجرا شود، میتواند علاوه بر ایجاد فرصتهای جدید اشتغال، به تقویت اقتصاد محلی، افزایش درآمد خانوارها و توسعه تولیدات بومی در استان مازندران کمک کند.
در شرایطی که اقتصاد خانوادهها بیش از هر زمان دیگری به ایجاد درآمدهای مکمل نیاز دارد، توسعه مشاغل خانگی و فراهم کردن بازار فروش مطمئن برای تولیدکنندگان خرد میتواند نقش مهمی در بهبود معیشت مردم ایفا کند. طرح ملی «هزار میدان-هزار بازار» نیز با همین رویکرد طراحی شده است تا حلقه مفقوده میان تولید و فروش را تکمیل کرده و زمینه رونق کسبوکارهای کوچک و خانگی را در سراسر کشور، به ویژه استان مازندران، فراهم سازد.
مشاغل خانگی؛ موتور محرک اقتصاد خانوادهها
در شرایطی که ایجاد فرصتهای شغلی پایدار به یکی از مهمترین مطالبات اقتصادی جامعه تبدیل شده است، توسعه مشاغل خانگی به عنوان یکی از کمهزینهترین و در عین حال اثربخشترین شیوههای اشتغالزایی، جایگاه ویژهای در سیاستهای اقتصادی کشور پیدا کرده است.
استان مازندران نیز با برخورداری از ظرفیتهای متنوع تولیدی، کشاورزی، صنایع دستی و گردشگری، از جمله استانهایی محسوب میشود که میتواند سهم قابل توجهی در گسترش این نوع کسبوکارها داشته باشد.
مشاغل خانگی در سالهای اخیر توانستهاند به منبع درآمدی مهم برای بسیاری از خانوادهها، بهویژه زنان، جوانان و ساکنان مناطق روستایی تبدیل شوند.
این مشاغل علاوه بر کاهش هزینههای راهاندازی کسبوکار، امکان فعالیت اقتصادی را در محیط خانه فراهم کرده و زمینه مشارکت بیشتر اعضای خانواده در تولید و کسب درآمد را مهیا میکنند.
مازندران به دلیل برخورداری از روستاهای پرجمعیت، ظرفیت بالای تولید محصولات بومی، صنایع دستی، فرآوردههای کشاورزی، مواد غذایی محلی و همچنین توانمندی بانوان در عرصه تولیدات خانگی، از ظرفیت مناسبی برای توسعه این بخش برخوردار است.
تولید انواع صنایع دستی، پوشاک سنتی، محصولات چوبی، مواد غذایی فرآوریشده، ترشیجات، مربا، عرقیات گیاهی و دهها محصول دیگر، بخشی از فعالیتهایی است که در قالب مشاغل خانگی در این استان انجام میشود.
آمارها نیز نشاندهنده توجه ویژه به این حوزه در مازندران است. بر اساس اطلاعات ارائهشده، در سال گذشته یکهزار و ۵۵۰ مجوز مشاغل خانگی در استان صادر شد که بیانگر استقبال متقاضیان از ورود به این عرصه اقتصادی است. صدور این تعداد مجوز نشان میدهد که مشاغل خانگی به تدریج در حال تبدیل شدن به یکی از ارکان مهم اشتغالزایی در استان هستند.
در کنار صدور مجوزها، حمایت مالی از فعالان این حوزه نیز در دستور کار قرار گرفته است. در سال گذشته بیش از ۲۲۳ میلیارد تومان تسهیلات مشاغل خانگی در مازندران پرداخت شد و این میزان حمایت مالی نقش مهمی در تأمین سرمایه اولیه، خرید تجهیزات، توسعه تولید و افزایش توان رقابتی صاحبان کسبوکارهای خانگی داشته است.
یک کارشناس مسائل اقتصادی نیز با اشاره به اینکه پرداخت تسهیلات هدفمند میتواند به پایداری مشاغل خانگی کمک کند، گفت: بسیاری از فعالان این حوزه برای تهیه مواد اولیه، خرید تجهیزات یا توسعه فعالیت خود با محدودیتهای مالی مواجه هستند و دسترسی به تسهیلات کمبهره میتواند مسیر رشد این کسبوکارها را هموار کند.
محمدعلی حسینی با اعلام اینکه مهمترین چالش پیش روی مشاغل خانگی تنها تأمین مالی نیست، تصریح کرد: بازار فروش و دسترسی به مشتریان نیز از دغدغههای اصلی تولیدکنندگان به شمار میرود. بسیاری از صاحبان مشاغل خانگی محصولات باکیفیتی تولید میکنند اما به دلیل محدودیت در بازاریابی و فروش، نمیتوانند از ظرفیت کامل تولید خود بهره ببرند.
وی افزود: اجرای طرحهایی نظیر «هزار میدان ـ هزار بازار» میتواند فرصت مناسبی برای عرضه مستقیم محصولات و حذف واسطهها فراهم کند و ایجاد بازارهای محلی و نمایشگاههای عرضه مستقیم، علاوه بر افزایش درآمد تولیدکنندگان، امکان دسترسی مردم به کالاهای باکیفیت و قیمت مناسب را نیز فراهم میکند.
حسینی خاطرنشان کرد: توسعه فروش اینترنتی و استفاده از بسترهای دیجیتال نیز میتواند افقهای تازهای پیش روی فعالان مشاغل خانگی مازندران قرار دهد و امروزه بسیاری از کسبوکارهای کوچک با بهرهگیری از ظرفیت فضای مجازی توانستهاند مشتریان خود را از سطح محلی به بازارهای ملی و حتی بینالمللی گسترش دهند.
وی ادامه داد: توسعه مشاغل خانگی علاوه بر آثار اقتصادی، پیامدهای اجتماعی مثبتی نیز به همراه دارد. کاهش بیکاری، افزایش مشارکت اقتصادی زنان، جلوگیری از مهاجرت روستاییان به شهرها، تقویت بنیان خانواده و افزایش درآمد خانوارها از جمله مزایای این نوع اشتغال محسوب میشود.
این کارشناس مسائل اقتصادی گفت: با تداوم حمایتهای مالی، تسهیل فرآیند صدور مجوزها، آموزش مهارتهای کسبوکار و ایجاد بازارهای پایدار فروش، مشاغل خانگی میتوانند به یکی از پیشرانهای اصلی اقتصاد مازندران تبدیل شوند.
در شرایطی که اقتصاد کشور نیازمند ایجاد فرصتهای شغلی جدید و کمهزینه است، توسعه مشاغل خانگی میتواند راهکاری مؤثر برای تحقق اشتغال پایدار باشد. آمار صدور یکهزار و ۵۵۰ مجوز و پرداخت بیش از ۲۲۳ میلیارد تومان تسهیلات در مازندران نشان میدهد که این مسیر با جدیت دنبال میشود و میتواند زمینهساز رونق اقتصادی، افزایش تولید و بهبود معیشت هزاران خانوار در استان باشد.
